Kaplica Św. Antoniego

Parafia Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Górze Kalwarii dzięki środkom własnym i przyznanemu dofinansowaniu przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków realizuje zadanie pn: „Prace konserwatorskie przy polichromii na fasadzie kaplicy św. Antoniego Padewskiego, Góra Kalwaria”. 

Polichromia na frontonie kaplicy z ok. 1903 r. została wpisana do rejestru zabytków pod numerem B-559. Stan zachowania polichromii jest zły i wymaga pilnej ingerencji konserwatorskiej. Największym problemem jest zły stan najstarszych tynków o osłabionej kohezji, w wyniku czego są kruche i trzymają się częściowo dzięki wierzchniej warstwie zacierki – stanowiącej podkład pod polichromię. Obecnie brak jest większości pierwotnej polichromii z powodu wykruszenia warstw tynku. Ostatnie prace konserwatorskie tejże polichromii świętego padewczyka były prowadzone w 1952 roku przez śp. prof. Stanisława Korczaka-Komorowskiego bezpośrednio po objęciu Parafii w Górze Kalwarii przez Zgromadzenie Księży Marianów. Potwierdziły to przeprowadzone kwerendy archiwalne. 

Kaplica posiada wartości historyczne i naukowe jako element założenia przestrzennego Góry Kalwarii – miasta utworzonego w poł. XVII na podobieństwo świętego miasta Jerozolimy, ośrodka o unikalnym rozplanowaniu zrealizowanym o oryginalną ideę fundatora bpa Stefana Wierzbowskiego (+1687) i dużym oddziaływaniu w Rzeczypospolitej. O randze zespołu świadczy opis z połowy XVIII w., w którym biskup Józef Andrzej Załuski wymienił sześć sławnych w Polsce i na Litwie Kalwarii, z których „druga jest pod Warszawą, a nazwana Góra”. Kaplica jako jeden z niewielu obiektów sakralnych przetrwała w niezmienionej formie od poł. XVIII w. Zawiera elementy budowli XVII- wiecznej pamiętającej czasy fundacji zespołu. Potwierdziły to badania archeologiczne przeprowadzone w 2024 roku dlatego zachowane relikty I kaplicy św. Antoniego objęto również opieką konserwatorską w 2025 roku.